Świat

Grupa Robocza UNODC ds. prewencji korupcji – Wiedeń 26-29.08.2012

W dniach 26-29 sierpnia 2012 r. w Wiedniu odbyły się obrady Międzyrządowej Grupy Roboczej ds. przeciwdziałania korupcji (Open-ended Intergovernmental Working Group on the Prevention of Corruption) funkcjonującej przy Biurze Narodów Zjednoczonych ds. narkotyków i przestępczości (United Nations Office on Drugs and Crime - UNODC).

Grupa Robocza ustanowiona została na podstawie rezolucji Konferencji Państw-Stron Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji. Podczas sierpniowego spotkania głównymi tematami dyskusji Grupy były: konflikt interesów, zgłaszanie przypadków korupcji oraz partnerstwo instytucji publicznych i przedsiębiorstw prywatnych w zwalczaniu i zapobieganiu korupcji.

Konflikt interesów został zobrazowany na przykładach USA, Argentyny i Japonii. W Stanach Zjednoczonych system oświadczeń majątkowych obowiązuje osoby ubiegające się o objęcie stanowiska w ramach władzy wykonawczej. System ten ogniskuje się wokół potencjalnego konfliktu interesów wynikającego np. z zobowiązań wobec poprzedniego pracodawcy. Krajowy system oświadczeń majątkowych w Argentynie został wzbogacony komputerową aplikacją umożliwiającą jego informatyzację, centralizację i udostępnienie opinii publicznej. W administracji w Japonii preferowane jest proaktywne podejście do problematyki konfliktu interesów, przejawiające się m.in. w silnym akcentowaniu etyki urzędniczej.

Na przykładach Polski, Ekwadoru i Francji Grupa Robocza odniosła się również do zgłaszania przypadków korupcji oraz zagadnienia działań demaskatorskich (whistleblowing). Przedstawiciel Polski omówił treści Poradnika antykorupcyjnego dla urzędników oraz Poradnika antykorupcyjnego dla przedsiębiorców, które zostały opracowane przez Centralne Biuro Antykorupcyjne. Przedstawił także ideę szkoleń, które eksperci Biura prowadzą dla podmiotów zewnętrznych oraz zwrócił uwagę na polskie rozwiązania prawne, mające zachęcić do zgłaszania przypadków korupcji. Reprezentant Ekwadoru zobrazował krajowy system przyjmowania zgłoszeń o przypadkach korupcji. Przedstawiciel Francji podkreślił, że w jego kraju prawo miejscowe nakłada na funkcjonariuszy obowiązek zgłaszania przypadków korupcji, co jest postrzegane jako podstawowy przejaw właściwej postawy zawodowej.

Do sprawy partnerstwa instytucji publicznych i przedsiębiorstw prywatnych odnieśli się delegaci Malezji, Brazylii i Federacji Rosyjskiej. W Malezji powszechnie stosowany jest program, w ramach którego spółki składają tzw. korporacyjną przysięgę uczciwości, zobowiązującą je do uczciwego i etycznego postępowania we współpracy z Komisją Antykorupcyjną, giełdą krajową czy krajowym oddziałem Transparency International. Innym przedsięwzięciem jest Pakt Uczciwości, którego podmioty zobowiązują się nie stosować nielegalnych praktyk podczas uczestniczenia w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Kolejnym pomysłem tego kraju jest monitoring tzw. mega projektów, czyli objęcie szczególnym nadzorem inwestycji, które wiążą się z wyjątkowo dużymi nakładami środków publicznych lub mają szczególne znaczenie społeczne. Brazylia także podejmuje inicjatywy na rzecz umacniania uczciwości i kształtowania postaw antykorupcyjnych wśród podmiotów sektora prywatnego. Obejmują one np. prowadzenie czarnej listy przedsiębiorstw wykluczonych z ubiegania się o zamówienia publiczne oraz białej listy podmiotów, które zobowiązują się działać uczciwie i które poddawane są procedurze audytu. Reprezentant Rosji przedstawił działania promujące dialog publiczno-prywatny w sprawie zapobiegania korupcji.

W podsumowaniu Grupa przyjęła raport końcowy oraz program ramowy do roku 2015. Zakłada on skupienie się na antykorupcyjnej edukacji młodzieży, promowaniu uczciwości i zapobieganiu korupcji w instytucjach wymiaru sprawiedliwości oraz wykorzystaniu mediów, szczególnie Internetu, w kształtowaniu świadomości społecznej.

Materiały z konferencji dostępne są pod poniższym linkiem.